Н.Дөл

Монгол Улсаас ОХУ-д суугаа Элчин сайдын яамныхан хүний нутагт тарваганы боодог идэж тансаглажээ. Тарвага ичээнээсээ гэраагүй,газрын ханш ч нээгдээгүй цагаар тарвага бооно гэдэг сонин. Бодвол, хэн нэгэн сүйхээтэй нь намар буудаж туламлаад хадгалсан  биз,түүнээс биш өдийд тарваганы ичээ ухаагүй байлтай.  Боодог  хил гаалиар яаж гарав аа хэмээн гайхаж цөхөх зуур дипломат паспорттой эрхмүүдийн нэг нь хар уутанд хийж бариад  гарсан байх гэх цэцэн ухаантан ч байна. Тарвага байтугай тарваганы арьс үс хилээр гаргахгүй гэсэн хуультай улс биз дээ,манайх чинь. Тэр байтугай хэдэн жилдээ тарвага руу буу шагайхыг хорьсон биш үү. Зах зээлд ороход Орос руу хил давсан хүн болгон хулгар шарын арьс үүрээд мөнгө болгохоор явсан болохоор алж устгахгүй,өсгөж үржүүлнэ гээд өчнөөн юм болоо биз дээ. Төрийн үг онигоо болж,хууль гууль болж дээ. Хөөрхий тарвага гээч амьтан арьс,мах хоёроосоо болж улаан номонд орох дөхсөн. Цөсийг нь залгивал  элгэнд сайн, давсаг залгивал бөөрөнд сайн гээд эд эрхтэн болгон нь эрүүл болгох ид шидтэй гэнэ билээ. Арай л баасыг нь идлээ гэж дуулдаагүй. Тарваганы мах гэхээр өөрийн эрхгүй шүлс нь савирдаг монголчууд Москвагаар дүүрэн байгаа бололтой,хулгар шар ч дуусна даа. Намар болохоор Улаанбаатар руу орох бүх зам дээр шалгалт гээч юм гараад “тахал тараах гэж байна уу” та нар гээд  хамаг байдаг цүнх савыг гөвж савж ухаж төнхөөд хачин юм болдог. Ялангуяа хөдөөнөөс ирж байгаа автобус,фургоныхныг сандаачиж өгдөг дөө. Харин Москва хүрсэн тэр тарвага сүр сүр хяналт шалгалтын  хаагуур нь гүйгээд гарчихваа.  Тарваганы боодог,халуун шөлнөөс амсвал “үхэшгүй мөнхийн рашаан амссан” мэт бие биедээ сайрхан гайхуулдаг монголчууд хилийн цаана ч хэнэггүй зангаа гаргана. Оросууд тарваган тахал гэхээр сүнс нь биенээсээ гараад гүйдэг улс. Манайхны Москвад шөл ууж байгааг харвал яах бол. Эрхбиш нууж байгаад сэм хуваагаад хүртчихдэг болохоор болдог юм байна гэж найдъя.