Афганистаны дайн хоног хоногоор алсран одож байгаа ч  амь өрссөн тулаан,суман мөндөр,хүнд хэцүү өдрүүдийг амархан мартах нь үгүй гэлцэнэ. 1979-1989 онд үргэлжилсэн дайнд оролцсон ЗХУ-ын Улаан армийн халимаг цэрэг  тэр үеийн дурсамждаа  сонирхолтой нэгэн баримтыг  бичиж үлдээжээ. Хэдэн нөхдийнхөө хамт Афганы душмануудын  айхтар отоонд орж,  бурханы авралаар амьд гарснаа хуучин цэрэг дурсжээ. Дайсны суманд нэг нэгээрээ оногдсоор  хэдүүлхнээ үлдсэн болохоор хүн бүр дотроо  гарцаагүй үхэх нь гэсэн бодолтой байв.  Тэгээд тэр залуу ингэж хэзээ үхэхээ хүлээж тамаа эдэлж байхаар хурдхан суманд оногдож үхье гэж бодоод пулемётоо шүүрч аваад нуувчнаас гарчээ.  Босч зогсож байгаад, харааж ерөөгөөд л буудаж эхэлсэн байна. Одоо ингээд л суманд сийчүүлээд үхнэ дээ гэж бодоод  нэлээд буудтал оногдоогүй л байна гэнэ. Тэгээд гайхаад харсан чинь бүсэлсэн душманууд бүслэлтээ орхиод явцгааж байсан байна.  Гайхах баярлах зэрэгцээд, ямар ч байсан амьд үлдсэнээ мэджээ. Маргааш нь бааз дээрээ сууж байтал нэг афган хүү гүйж ирээд"... Таныг ахмад уулзъя гэж байна..." гэж монголоор хэлсэн гэнэ. Түүнийн хэлснийг бичиж авчээ. Халимаг залуу хүүгийн хэлснийг тухайн үед сайн ойлгоогүй  боловч  бичсэнээ 3-4 дахин уншихад ойлгосон аж. Тэгээд хэсэг эргэлзэж байгаад “хэрэв алах байсан бол бүсэлсэн байхдаа алчих  байсан биз” гэж бодоод хүүг дагаад душманууд дээр очжээ. Гэтэл мань хүн үхье гэж бодоод буудаж байхдаа оросоор биш төрөлх хэлээрээ харааж, ерөөсөн юм байж. Тэрийг нь сонссон Афганы душмануудын ангийн Хазара салааны хазаарууд монгол хүн байна гэдгийг мэдээд  алаагүй орхисон байж. Тэгээд сүүлд нь түүнийг дуудуулж уулзсан нь тэр юмсанж. Энэ тухай халимаг эр дурссан нь энэ. Зөвлөлтийн Улаан арми дахь бага үндэстнүүд болох ази цэргүүд Афганы дайныаюулыг  нуруундаа үүрсэн гэдэг. Тэдний дунд хазара, халимаг монголчууд олноороо байсан аж.